เรื่องเล่า (หรือบ่น?) ของถั่วฝักยาว

จำได้ว่าประมาณกลางเมษา ผมเริ่มปลูกถั่วฝักยาวข้างสระ ตอนนั้นน้ำในสระยังเหลือเยอะมาก ตอนนี้น้ำแห้งสนิทไปสักพักแล้ว คงประมาณ 70 วันได้ เลยมีเรื่องมาเล่าให้ฟังกันเล็กน้อย

ตอนปลูกใหม่ ๆ ทุกอย่างดูดีมาก แต่พอผ่านไปสักระยะเริ่มมีปัญหา ค่อย ๆ เพิ่มขึ้น จนคิดว่า ควรมาเขียนลงบล็อกระบายความอึดอัดใจกันสักหน่อย

ปัญหาแรกสุดที่เจอเลยก็คือ เพลี้ย เป็นเพลี้ยตัวสีดำ ๆ ที่มาเกาะฝัก ดอก ยอด เพื่อดูดกินน้ำเลี้ยง ซึ่งมักระบาดในช่วงหน้าแล้งอยู่แล้วด้วย ถึงมันจะเป็นปัญหาแรกที่เจอ แต่ไม่ได้รุนแรงมากนัก ผมสามารถที่จะใช้น้ำยาสูบผสมน้ำยาล้างจานฉีดได้อยู่เรื่อย ๆ และมันก็มาเรื่อย ๆ เช่นกัน


เพลี้ย กับมดแดง... มิตร หรือศัตรู


เพลี้ยอีกชนิด... ล่ะมั้ง

ปัญหาที่สองคือ ราสนิม อันนี้นึกหาวิธีธรรมชาติไม่ออก และไม่กล้าใช้สารเคมี เพราะถั่วก็กำลังออกฝักอยู่ วิธีที่ใช้คือ ตัดใบไปเผาทิ้ง กับลองใช้น้ำยาสมุนไพรฆ่าเชื้อราที่เขาขายตามเว็บมาลองดู ไม่รู้ว่าได้ผลแค่ไหนเหมือนกัน (เท่าที่อ่านชื่อสมุนไพรดู มักจะเป็นพืชมีฤทธิ์ฝาด เพื่อยับยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์อยู่ครับ แต่ไม่ยืนยันว่าได้ผลแค่ไหน


ราสนิม

ปัญหาที่สามที่อยู่ดี ๆ เจอแล้วแปลกใจคือ หนอน ผมพยายามหาข้อมูลในอินเทอร์เน็ตดูว่าเป็นหนอนชนิดไหน แต่ไม่รูปที่เห็นไม่ตรงกับหนอที่ผมพบเลย หลังจากเฝ้าดูมันอยู่นาน พบว่า ผีเสื้อจะวางไข่บนฝักถั่ว แล้วพอฟักออกมาน่าจะเป็นสีน้ำตาล แล้วมันก็เจาะเข้าไปในฝัก กัดกินข้างในก่อน แล้วพอโตขึ้นตัวเป็นสีเขียว แล้วออกมากัดกินข้างนอกฝัก รวมไปถึงดอก ช่อดอก และยอด นอกจากนี้มันจะหลั่งน้ำหวานออกมา เพื่อป้องกันตัวได้อีกด้วย หนอนนี่ทำให้ผมเสียเวลาเก็บหนอนพวกนี้ไปให้มดแดงกินอยู่นานเหมือนกัน แต่ช่วงนี้ก็ลดลงบ้างแล้ว


ไข่หนอน (คิดว่านะ)


หนอนแบบชัด ๆ หลังจากจมน้ำใบยาสูบ และน้ำยาล้างจาน


หนอน กับมดแดงผู้ทรยศ และคนชี้เป้า

ปัญหาที่สี่ คือ ดอกถั่วแห้ง อันนี้เป็นเรื่องของถั่วเองที่ออกดอกแล้วดอกจะคาอยู่ที่ฝักอ่อน บางครั้งทำให้ปลายฝักเน่า ไม่ยืดออกอย่างที่ควรจะเป็น หรือไม่ก็ทำให้ฝักงอเพราะดอกแห้งดันไม่หลุดจากช่อดอก ทางแก้ทางเดียวคือ เจอก็ดึงออกเสีย


อยากให้ฝักมันยาว ต้องเอาดอกแห้งออก

ปัญหาที่ห้า คือ ใบงิก เป็นอยู่ต้นเดียว ไม่เกี่ยวใคร และไม่รู้เป็นเพราะอะไร ก็งงกันไป...


หรือแท้ที่จริง เป็นโรคใบใหม้?

นอกจากปัญหาที่เกิดขึ้นเองแล้ว ก็มีปัญหาที่เกิดขึ้นเพราะคนปลูกอย่างผมด้วย

อันแรก คือ ปุ๋ย เป็นเพราะผมดูไม่ค่อยออกว่า ต้นไม้ขาดปุ๋ยรึเปล่า พอมีเพื่อนแนะนำปุ๋ยมา เขาบอกว่า ใส่แล้วต้นไม้งามดี เลยเอามาใส่ ซึ่งมันก็งามนะ ถ้าเป็นพืชกินใบ... พอเอามาใส่ถั่ว อีกทั้งผมใส่มากเกินไปด้วยล่ะมั้ง ทุกอย่างก็เลยเขียวไปหมด ตั้งแต่ใบยันดอก... แต่ในเมื่อใส่ไปแล้วก็แก้อะไรไม่ได้ ต้องปล่อยมันไป

เขียวดี...

อันที่สอง คือ น้ำ อย่างที่บอกไปตอนแรกว่าน้ำในสระแห้ง ผมจำเป็นต้องใช้น้ำประปา (แม้ไม่เต็มใจจะใช้) ดังนั้นจึงต้องหาวิธีประหยัดน้ำสักหน่อย พอหาข้อมูลดู เขาพูดถึงระบบน้ำหยดกันว่าช่วยประหยัดน้ำได้ (และช่วยให้ขี้เกียจได้มากขึ้นด้วย อันนี้สำคัญ) พอก็ไปหาท่อ PE มาแล้วใช้เข็มหมุดเจาะ ลองวัดน้ำดูก็ได้ประมาณ 2 ลิตรต่อชั่วโมง (ที่แรงดันน้ำประปาภูมิภาค ซึ่งไม่รู้ว่าแรงดันเท่าไหร่...) แต่ปัญหาคือ ผมไม่รู้ว่าจะรดน้ำเท่าไหร่ถึงจะพอ ตอนแรกเลยรด ครั้งละ 45 นาที เช้า - เย็น น้ำหลุมละประมาณ 3 ลิตร แต่ปรากฎว่าใบมันเหลือง... ลองถามเขาดูเขาบอกว่า น้ำไม่พอ ผมลองดูดิน ดินมันก็ชื้นบางส่วน แต่มันไม่ทั่วทั้งหลุม (แหงล่ะ) และสิ่งที่ผมลืมคิดไป คือ ถั่วหลุมหนึ่งมี 2 - 3 ต้น วันนี้เลยเปลี่ยนมารดชั่วโมงครึ่งแทน ก็หวังว่า จะช่วยไม่ให้ถั่วอีกชุดที่ปลูกหลังกว่าชุดแรกใบเหลืองนะ


เง้อ...

สิ่งมีชีวิตอีกชนิดหนึ่งที่อยากจะพูดถึงเมื่อปลูกถั่วคือ มดแดง เท่าที่อ่านมา ฟังมา มีคนแนะนำเรื่องการเลี้ยงมดแดงบนต้นถั่วฝักยาวเยอะพอสมควร และถั่วผมก็มีมดแดงอยู่เพียบ เท่าที่สังเกตคือ มดแดงจะมาดูดน้ำหวานจากช่อดอกของถั่ว ซึ่งคิดว่า ถั่วปล่อยน้ำหวานออกมา เพื่อล่อมดแดงเป็นปกติ แต่ถั่วสายพันธุ์พื้นบ้าน (ฝักมีจุดน้ำตาลอมแดงอย่างในรูปด้านบน ๆ) จะมีต่อมน้ำหวานใหญ่กว่าถั่วสายพันธุ์ที่ซื้อเมล็ดมาจากตลาด ผมจึงไม่เห็นเพลี้ยมาเกาะอยู่ที่ถั่วที่ปลูกปนกันเลย แต่ถั่วรุ่นหลังที่ปลูกเฉพาะสายพันธุ์ตลาดกลับมีเพลี้ยมาเกาะอยู่เรื่อย ๆ และมดก็ไม่กินเพลี้ยพวกนี้ เพราะมันปล่อยน้ำหวานออกมาให้มดกิน มันทำให้ผมอดคิดไม่ได้ว่า "หรือแท้ที่จริงมดแดงขนมา เพราะมันไม่อิ่มกันแน่"

นอกจากเพลี้ยแล้ว มดแดงก็ไม่กินหนอนที่พูดถึงไม่ข้างต้นเช่นกัน เพราะมันปล่อยน้ำหวานออกมาให้มดกินเหมือนกับเพลี้ย แต่มันแย่หน่อยตรงที่ ถ้าหากมีมดแดงมาเกาะกลุ่มอยู่ตรงส่วนที่ไม่ใช่ช่อดอก นั่นหมายความว่า ตรงนั้นมีหนอนอยู่ หึหึ

สรุปแล้ว ผมก็เลยไม่รู้ว่า มดแดงมันเป็นมิตรหรือศัตรูกันแน่ แต่ถึงกระนั้น วันนี้ยายมา ยายฉีดรังมดแดงด้วยยาฉีดมดจนเกลี้ยงเล้า (เป็นภาษาพูดของคนราชบุรี ซึ่งแปลว่า ค้าง)

... เมื่อไหร่ฝนจะมานะ...

Add new comment

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.
By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.